Pierwszy miesiąc prenumeraty cyfrowej za 5 złzamawiam

Weganizm wśród sportowców i atletów

lipiec 25 2023

Coraz więcej badań naukowych sugeruje, że dieta roślinna może mieć pozytywny wpływ na wydolność sportową.
Weganizm, czyli dieta oparta wyłącznie na produktach roślinnych, stał się widocznym trendem wśród sportowców i atletów. Tradycyjnie kojarzony z etycznym podejściem do jedzenia i troską o zwierzęta, zyskuje również uznanie ze względu na korzyści zdrowotne i pozytywny wpływ na wydolność sportową. Coraz więcej profesjonalnych sportowców takich jak piłkarze, koszykarze, biegacze czy nawet kulturystki decyduje się na przejście na dietę roślinną i osiąga duże sukcesy.

Badania

Dzięki różnorodnym źródłom białka roślinnego oraz innych składników odżywczych weganizm może przynieść korzyści sportowcom, niezależnie od ich dyscypliny. Taki rodzaj diety może być wartościową strategią dla osób, które chcą zmniejszyć stan zapalny organizmu, poprawić regenerację i zwiększyć wydajność sportową.
Odpowiednio zbilansowana dieta roślinna może dostarczać odpowiednią ilość energii potrzebną do treningów o wysokiej intensywności. Zarówno planowanie posiłków, jak i wybór odpowiednich produktów spożywczych ma szansę pomóc sportowcom w osiąganiu ich celów treningowych i zdrowotnych.
Coraz więcej badań naukowych sugeruje, że dieta roślinna może mieć pozytywny wpływ na wydolność sportową. Przede wszystkim jest bogata w błonnik, składniki mineralne i przeciwutleniacze, które mogą wspomagać procesy regeneracyjne organizmu oraz zmniejszać stan zapalny. Dodatkowo zbilansowany wegański plan żywieniowy będzie dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych, w tym białka, węglowodanów i tłuszczów.
Badania sugerują, że dieta roślinna może mieć korzystny wpływ na poprawę czasów biegaczy, wytrzymałość sportowców i skuteczność ich treningów.
Również w sporcie siłowym, gdzie długo panowało przekonanie o konieczności spożywania dużej ilości białka zwierzęcego, sportowcy udowadniają, że takie źródła białka roślinnego jak tofu, tempeh, rośliny strączkowe czy nasiona wystarczająco wspierają budowę i regenerację mięśni.
Badania naukowe również potwierdzają związek pomiędzy weganizmem a zmniejszeniem stanów zapalnych. Wykazano, że osoby na diecie roślinnej mają niższe stężenie markerów stanu zapalnego takich jak białko C-reaktywne (CRP) czy interleukiny. Poprzez zmniejszenie stanów zapalnych, dieta roślinna może przyczynić się do lepszej regeneracji, zwiększenia odporności organizmu oraz poprawy ogólnej wydolności sportowej. To ważne dla sportowców, którzy chcą minimalizować ryzyko kontuzji, przyspieszać procesy regeneracyjne i utrzymywać wysoką wydajność przez dłuższy czas.

Dobre wzory

Wielu znanych sportowców – zarówno z dziedziny siłowej, jak i wytrzymałościowej – z powodzeniem przeszło na weganizm i odnosiło sukcesy. Przykładem może być Carl Lewis, legenda lekkoatletyki, zdobywca dziewięciu złotych medali olimpijskich, który przeszedł na weganizm i stwierdził, że dzięki tej diecie czuł się lepiej niż kiedykolwiek wcześniej. Inni sportowcy jak tenisistka Venus Williams, biegacz ultra Scott Jurek czy strongman Patrik Baboumian również udowadniają, że weganizm nie jest przeszkodą w osiąganiu wysokich wyników sportowych.
W rezultacie coraz więcej profesjonalnych sportowców decyduje się na dietę roślinną, aby poprawić swoją wydolność, zwiększyć regenerację organizmu i wpływać pozytywnie na swoje zdrowie. Badania naukowe i sukcesy sportowców wzbudzają zainteresowanie weganizmem wśród innych członków społeczności sportowej, a także pokazują, że taki styl żywienia może być odpowiedni dla osób reprezentujących różne dyscypliny sportowe i mających odmienne cele treningowe.
Wielu sportowców, którzy przeszli na weganizm, zauważyło poprawę w zakresie regeneracji mięśni oraz zmniejszenie dolegliwości związanych ze stanami zapalnymi. Dzięki zbilansowanej diecie roślinnej, która wspiera zdrową mikroflorę jelitową i dostarcza wysoką ilość przeciwutleniaczy, wiele osób aktywnych fizycznie doświadcza szybszej regeneracji po treningach, mniejszej podatności na infekcje oraz zmniejszonej bolesności mięśni po intensywnych wysiłkach.

Bilansowanie

Jednym z często podnoszonych argumentów przeciwko weganizmowi wśród sportowców jest obawa o niedobór białka. W rzeczywistości rośliny są również znakomitym źródłem tego makroskładnika i mogą dostarczać wszystkich niezbędnych aminokwasów potrzebnych do budowy i regeneracji mięśni. Białko roślinne można znaleźć w roślinach strączkowych (np. fasola, soczewica, ciecierzyca), orzechach, nasionach (np. dynia, chia) oraz w produktach zbożowych (np. quinoa, amarantus).
Weganizm może zapewnić sportowcom wszystkie niezbędne składniki odżywcze potrzebne do regeneracji mięśni i maksymalizacji wydajności. Przykładowo żelazo, które jest niezbędne do transportu tlenu w organizmie, można znaleźć w takich roślinach jak szpinak, jarmuż, soczewica i nasiona dyni. Wapń niezbędny do zdrowych kości i funkcjonowania mięśni m.in. w sezamie, amarantusie, szpinaku i migdałach. Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które mają korzystny wpływ na zapalenie stawów i regenerację mięśni, znajdziemy w nasionach chia, siemieniu lnianym i orzechach włoskich.
Wegańska dieta nie tylko dostarcza odpowiedniego białka, lecz także obfituje w błonnik i przeciwutleniacze, które mogą przyspieszać procesy regeneracyjne organizmu i zapewniać ogólne zdrowie. Jednak jak w przypadku każdej diety, ważne jest odpowiednie planowanie i zrównoważenie posiłków, aby dostarczyć organizmowi wszystkich potrzebnych składników odżywczych.
Owoce, warzywa, orzechy i nasiona, które są częstym elementem diety roślinnej, są bogate w przeciwutleniacze, takie jak witamina C, witamina E, karotenoidy i flawonoidy. Przeciwutleniacze neutralizują działanie wolnych rodników, które są jednym z czynników prowadzących do stanu zapalnego w organizmie. Ponadto fitonutrienty obecne w roślinach (resweratrol, kurkumina czy katechiny) również wykazują działanie przeciwzapalne.
Weganizm może dostarczać sportowcom odpowiednią ilość energii potrzebną do treningów o wysokiej intensywności. Węglowodany stanowią główne źródło paliwa dla mięśni podczas intensywnych wysiłków fizycznych. Dieta roślinna dostarcza bogactwo węglowodanów z produktów takich jak pełne ziarna, owoce, warzywa, strączkowe oraz bataty. Te źródła węglowodanów zawierają również błonnik, który pomaga utrzymać stabilny poziom energii przez dłuższy czas.

Wskazówki

Dieta roślinna może dostarczać wystarczająco dużo energii i składników odżywczych, a także promować świadomość ekologiczną, troskę o zwierzęta i zrównoważony styl życia wśród społeczności sportowej. Dla osób aktywnych fizycznie, które zainteresowały się weganizmem, odpowiednie planowanie posiłków jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniej podaży składników odżywczych. Oto kilka praktycznych wskazówek:

  • Zbilansowany jadłospis: Skomponuj jadłospis, który dostarcza różnorodne źródła białka roślinnego (np. fasola, soczewica, tofu, quinoa), zdrowe tłuszcze (np. orzechy, awokado, nasiona), węglowodany z pełnych ziaren (np. brązowy ryż, quinoa, owies) oraz dużą ilość warzyw i owoców.
  • Uzupełnienie białka: Jeśli masz zwiększone zapotrzebowanie na białko, śmiało możesz sięgać po roślinne białka w proszku, takie jak białko grochu, ryżu, czy soi, aby uzupełnić ich spożycie tego makroskładnika.
  • Suplementacja: W niektórych przypadkach suplementacja może być stosowana w celu uzupełnienia niedoborów składników odżywczych, takich jak witamina B12, żelazo, wapń czy kwas omega-3 DHA/EPA. Ważne jest konsultowanie się z dietetykiem lub lekarzem w celu określenia odpowiednich dawek i potrzeb suplementacyjnych.
  • Monitorowanie stanu zdrowia: Regularne badania krwi i kontrola stanu zdrowia są ważne dla sportowców, aby upewnić się, że otrzymują odpowiednią ilość składników odżywczych i uniknąć niedoborów.

Ważne jest, aby eksperymentować, być kreatywnym i czerpać z korzyści roślinnych produktów spożywczych, które są dostępne na rynku. Warto również korzystać z przepisów i porad dostępnych w literaturze, na stronach internetowych i wśród społeczności wegańskich, które oferują inspiracje kulinarne również dla sportowców.
Podsumowując, dieta roślinna w sporcie przekracza stereotypy i staje się coraz bardziej popularnym wyborem dla tych, którzy chcą osiągać sukcesy, dbać o swoje zdrowie i wpływać pozytywnie na środowisko. Wegański styl żywienia może być odpowiednim rozwiązaniem dla sportowców, pod warunkiem, że jest odpowiednio zaplanowany i zrównoważony pod względem składników odżywczych.

  • tekst: Łukasz Długoński – dietetyk, absolwent Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, aktualnie ubiega się o nadanie stopnia doktora na Wydziale Nauk o Zdrowiu na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w Katedrze Żywienia Klinicznego, członek Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, trener personalny