Kwasy omega

Redakcja Vege
Styczeń08/ 2018

Łagodzenie stanów zapalnych, zmniejszenie ryzyka nadciśnienia, miażdżycy, depresji, a nawet schizofrenii. Kwasy omega 3 pełnią bardzo istotne funkcje w naszym organizmie. Skąd je czerpać?
tekst: Marta Łęgowik
Kwasy tłuszczowe omega 3 i 6 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Przy odrobinie wiedzy na temat zdrowego odżywiania i zbilansowania diety kwasów omega 6 mamy pod dostatkiem. Ich źródłem są oleje roślinne, orzechy i pełnoziarniste pieczywo. Warto skupić się jednak na kwasach tłuszczowych omega-3, które są nieco trudniej dostępne.
Rekomendowane dzienne spożycie kwasów tłuszczowych wynosi 250–1000 mg na dzień. Odpowiednie spożycie jest szczególnie ważne w czasie ciąży, w trakcie rozwoju i wzrostu dzieci, w przypadku chorób wywołanych zaburzeniami systemu immunologicznego oraz przewlekłych stanów zapalnych w organizmie. Niestety, mimo tych zaleceń w większości przypadków średnie dzienne spożycie wśród Polaków jest zdecydowanie niższe.
Bardzo ważna jest proporcja, w jakiej dostarczamy nienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) n-3 i n-6 do organizmu. W typowej zachodniej diecie kwasów tłuszczowych n-6 spożywa się około 16 razy więcej niż n-3. Ta ogromna różnica sprzyja chorobom układu krwionośnego, zaburzeniom układu odpornościowego i regulacji stanów zapalnych w organizmie, rakowi, a nawet zaburzeniom psychicznym.

Badania analizujące diety poszczególnych osób i grup ludności oraz uwzględniające obserwację ich stanu zdrowia (badania epidemiologiczne) dowodzą, że zmniejszając tę proporcję na korzyść kwasów n-3, możemy ustrzec się przed rozwojem wielu chorób, a nawet wspomóc leczenie już zaistniałych schorzeń. Zmniejszywszy tę proporcję do 2 n-6:1n-3 u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów, zauważono wyraźne zmniejszenie stanów zapalnych, a przy proporcji 5n-6:1n-3 zaobserwowano pozytywne efekty u pacjentów cierpiących na astmę.

Bardzo popularne ostatnio stało się pozyskiwanie kwasów omega bezpośrednio z alg morskich i podawanie ich w postaci suplementów. Dodatkowo trwają prace nad genetyczną modyfikacją nasion soi, tak by zwiększyć w niej ilość kwasu stearynowego, który w organizmie jest przekształcany w EPA z większą efektywnością niż ALA.
Każda komórka w naszym organizmie jest otoczona błoną komórkową zbudowaną w części z kwasów tłuszczowych, a dokładniej z fosfolipidów. To, jakie kwasy tłuszczowe spożywamy, wpływa na skład tych błon, a co za tym idzie na lepsze lub gorsze ich funkcjonowanie. Fosfolipidy w błonach komórkowych produkują substancje, które kontrolują (stymulują lub hamują) stany zapalne. Im więcej EPA i DHA, tym więcej produkujemy substancji o działaniu przeciwzapalnym.
Procesy zapalne w organizmie są potrzebne, by walczyć z drobnoustrojami i utrzymać nasz organizm w dobrym zdrowiu. Prawidłowo funkcjonujący system immunologiczny zwalcza drobnoustroje, odbudowuje uszkodzone komórki, po czym powraca do stanu równowagi (homeostazy). Problem pojawia się, gdy nasz organizm nie jest w stanie wrócić do równowagi i stan zapalny, który powinien być tymczasowy, staje się przewlekły. Jest to jedna z podstawowych przyczyn wielu powszechnych chorób, np. reumatoidalnego zapalenia stawów i łuszczycy. Przewlekły stan zapalny występuje również w przypadku otyłości, więc osoby zmagające się z nadmiernymi kilogramami mogą zainteresować się tematem kwasów n-3.
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna o nieznanym podłożu. Atakuje stawy i kości. Choć kwasy n-6 są nam potrzebne, to ich nadmierne spożycie, szczególnie w przypadku przewlekłych stanów zapalnych, okazuje się szkodliwe. Jeden z kwasów n-6, kwas arachidonowy (ARA) jest prekursorem substancji, które stymulują procesy zapalne w RZS. Większe spożycie EPA i DHA wpływa na mniejszą ilość ARA w błonach komórkowych i w ten sposób redukuje wytwarzanie substancji, które inicjują stany zapalne, a zwiększają wytwarzanie tych, które je zmniejszają, np. resolwiny. Przez takie działanie doprowadzają organizm do stanu równowagi.

Nadal trwają badania nad skutecznością suplementacji LC-PUFA, ale zebrane dotychczas dowody są obiecujące. Zauważono złagodzenie obrzęku stawów, bólu oraz czasu porannej sztywności stawów, czyli głównych objawów tego schorzenia.

Wiele badań epidemiologicznych dostarcza dowody, iż zwiększone spożycie LC-PUFA zmniejsza ryzyko śmierci z powodu chorób układu krążenia. Zwiększone spożycie tych składników poprawia stan pacjentów po przebytym zawale. Dodatkowo zauważono zmniejszoną ilość krążących triglicerydów we krwi i obniżenie ciśnienia. Obecnie prowadzone są badania nad możliwym pozytywnym wpływem n-3 na agregację płytek krwi, czyli zmniejszeniem ryzyka rozwoju miażdżycy.
Zaburzenia psychiczne są bardzo istotnym czynnikiem pogarszającym jakość życia wielu ludzi. Coraz częściej są one rozpoznawane i leczone, natomiast warto doszukać się źródła tych zaburzeń, gdyż w wielu przypadkach objawy można minimalizować poprzez odpowiednio skomponowaną dietę. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że zwiększone stężenie kwasów n-3 we krwi można powiązać z polepszeniem się stanu psychicznego. Zauważono mniejszą podatność na stres i uczucie niepokoju, poprawę przy zaburzeniach funkcji poznawczych, a nawet przy depresji i schizofrenii .
Biorąc pod uwagę powyższe informacje na temat kwasów n-3, warto zadbać o odpowiedni poziom ich spożycia w diecie, szczególnie EPA i DHA. Dla wegan najlepszą metodą jest suplementacja, którą ułatwia coraz większy wybór produktów dostępnych na rynku, oraz zwiększenie spożycia produktów bogatych w ALA, czyli warzyw liściastych, siemienia lnianego i niektórych olejów.
Tekst ukazał się w numerze „Vege” 4/2015.

Komentarze

Featured
I Kongres Bądź integralny w zdrowiu, prewencja i leczenie chorób przewlekłych "Modlitwy dla opornych" Jasia Kapeli Masaż zwierzęcia Fitness Kwasy omega Babcie

I Kongres Bądź integralny w zdrowiu, prewencja i leczenie chorób przewlekłych

3 lutego odbędzie się pierwszy kongres organizowany przez Fundację Małgosi Braunek „Bądź” na temat n…

czytaj więcej

"Modlitwy dla opornych" Jasia Kapeli

Magazyn Vege objął patronatem tomik wierszy Jasia Kapeli pod tytułem „Modlitwy dla opornych”. W luto…

czytaj więcej

Masaż zwierzęcia

Nie tylko odpręża zwierzę, ale też wycisza i uspakaja opiekuna. Kilkanaście minut, kiedy człowiek ko…

czytaj więcej

Fitness

Forma aktywności, która poprawia wygląd i pozwala zrzucić zbędne kilogramy, podwyższa komfort życia …

czytaj więcej

Kwasy omega

Łagodzenie stanów zapalnych, zmniejszenie ryzyka nadciśnienia, miażdżycy, depresji, a nawet schizofr…

czytaj więcej

Babcie

Starszy człowiek bez pracy i zajęcia więdnie emocjonalnie i psychicznie. Dlatego babcia do wynajęcia…

czytaj więcej
Facebook
Facebook By Weblizar Powered By Weblizar