Cieszmy się tym, że mamy do dyspozycji tak wiele wspaniałych, smakowitych, odżywczych darów natury ze wszystkich zakątków. Przepisy pochodzą z książki „Vege. Smaki świata” (wydawnictwo RM).
Właściwości lecznicze porów i czosnku są znane od tysięcy lat. Starożytni Egipcjanie i Rzymianie darzyli wielkim szacunkiem allium o cylindrycznym kształcie. Również u Walijczyków słabość do porów jest legendarna i sięga czasów króla Cadwalladera (640 rok n.e.) Jeśli jednak chodzi o gotowanie pora, wciąż mogą się wiele nauczyć od mieszkańców Bałkanów, Afryki Północnej i Iranu. Przepis na zapiekankę pochodzi z Serbii.
Przepis na irio, kenijskie danie z kukurydzy, fasoli i bananów, to z kolei dobry przykład prostego, ale pożywnego dania kuchni afrykańskiej, które – niestety – jest mało znane poza tym kontynentem.
Zapiekanka z pora
700 g pora dokładnie umytego, przyciętego i pokrojonego na kawałki o długości 5 cm
6 łyżek oleju
4 łyżki ryżu długoziarnistego
450 g pomidorów zblanszowanych, obranych i grubo pokrojonych
3 zielone papryki pokrojone w cienkie plasterki
2 łyżeczki soli
0,2 łyżeczki czarnego pieprzu
0,5 łyżeczki pieprzu cayenne
0,5 łyżeczki bazylii
0,5 łyżeczki szałwii
150 ml wody
Sok z 2 średnich cytryn i 1 łyżeczka papryki do dekoracji
Duży garnek napełniamy do połowy lekko osoloną wodą i doprowadzamy ją do wrzenia. Wrzucamy pory i dusimy pod przykryciem przez 8 min. Odcedzamy i odstawiamy. Na dużej patelni rozgrzewamy olej, wrzucamy pory oraz zieloną paprykę i smażymy, mieszając, około 10 minut. Zdejmujemy z ognia i równomiernie rozkładamy pory na dnie dużego, wysmarowanego tłuszczem naczynia żaroodpornego. Wierzch posypujemy dokładnie umytym pod zimną, bieżącą wodą i odcedzonym ryżem oraz papryką, a następnie układamy warstwę z pomidorów. W małej misce mieszamy przyprawy oraz zioła i równomiernie posypujemy nimi warzywa. Wlewamy wodę, przykrywamy naczynie i pieczemy w temperaturze 180 st. C około 45 min. Tuż przed podaniem spryskujemy sokiem z cytryny i posypujemy papryką.
Irio
900 g świeżych lub mrożonych ziaren kukurydzy cukrowej (albo 8 kolb)
450 g fasolki szparagowej oczyszczonej, z odciętymi końcami i pokrojonej na kawałki o długości 1 cm
900 g ziemniaków albo słodkich ziemniaków obranych i pokrojonych w kostkę o boku 5 cm
4 banany obrane i pokrojone w ćwiartki
1,1 l wody
45 ml margaryny
2 łyżeczki soli
1 łyżeczka papryki
2 łyżki drobno posiekanej natki pietruszki
Jeśli używamy kukurydzy w kolbach, najpierw gotujemy ją przez 20–30 min lub do miękkości, a następnie zeskrobujemy ziarna do dużego garnka. Jeśli używamy mrożonej, po prostu rozmrażamy ją i wkładamy do dużego garnka. Dokładamy fasolę, ziemniaki i banany, dolewamy wodę i doprowadzamy do wrzenia. Zmniejszamy ogień, przykrywamy garnek i dusimy, aż wszystkie warzywa będą bardzo miękkie, a woda odparuje. Dodajemy margarynę, sól oraz paprykę i gotujemy na wolnym ogniu jeszcze 10 min, często mieszając. Rozgniatamy dokładnie widelcem i przekładamy na półmisek. Dekorujemy natką pietruszki i podajemy na ciepło.
- Tekst: Arto der Haroutunian, Vege. Smaki świata, Wydawnictwo RM
- Tekst ukazał się w numerze 9/2025 Magazynu VEGE